Ο ΚΟΜΗΤΗΣ ΦΑΜΠΡ

 

Theatre performance "The ower of theatrical madness"

Δύναμη της θεατρικής τρέλας.

Ο Γιαν Φαμπρ είναι ένας πολυπράγμων και ανατρεπτικός καλλιτέχνης. Οι κριτικοί και οι ιστορικοί της τέχνης τον συγκρίνουν με τον Μπομπ Γουίλσον, την Πίνα Μπάους και τον Ρομέο Καστελούτσι, αλλά ο ίδιος αρνείται κατηγοριοποιήσεις και ετικέτες. Τα έργα και οι παραστάσεις του επικεντρώνονται συχνά στην ηδονοβλεπτική απόλαυση και στις ασυνείδητες επιθυμίες των θεατών, πάντοτε προκαλούν το ενδιαφέρον και παραπέμπουν περισσότερο σε ανοιχτές φόρμες, σε ένα θέατρο του σώματος παρά σε ένα θέατρο παραδοσιακού δράματος (βλ. Laurens De Vos, «Always Looking Back at the Voyeur: Jan Fabre’s Extreme Acts on Stage», στο G. Rodosthenous (επιμ.), Theatre as Voyeurism: The Pleasures of Watching,Palgrave Macmillan, Νέα Υόρκη 2015, σσ. 29-49).

Πρωταγωνιστής στη δουλειά του είναι η εικόνα και όχι ο λόγος. Στις σκηνοθεσίες του αναζητά το νόημα για τους σημερινούς θεατές και οι ηθοποιοί του μετατρέπονται σε εργαλεία που δοκιμάζουν τα όρια της βιολογικής αντοχής. Είναι συνηθισμένος να δουλεύει στο πλαίσιο φεστιβαλικών διοργανώσεων, όπως το 2000 στην Αβινιόν, όπου πήγε προσκεκλημένος να δημιουργήσει ένα έργο, που το ονόμασε Είμαι αίμα («Je Suis Sang»). Στην παράσταση αυτή συγκρίνει την εποχή μας με τον μεσαιωνικό κόσμο για να δείξει ότι η σημερινή σκληρότητα είναι μεγαλύτερη από παλιά. Στην Ελλάδα είναι τακτικός επισκέπτης, όπως με την παρουσία του το 2004 στο Outlook στο Γκάζι με τον ίδιο καβαλάρη σε μια τεράστια χάλκινη χελώνα και παραστάσεις στο Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας (Άλλη μια ληθαργική, σκονισμένη μέρα στον ποταμό Δέλτα, 2010), στο Παλλάς (Προμηθέας τοπίο ΙΙ, 2011), στο Μέγαρο Μουσικής (Δύναμη της θεατρικής τρέλας, 2012), και πιο πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη (Mount Olympus/ 24h: Η αποθέωση της κουλτούρας της τραγωδίας, 2015).

Δυναμική επανεκκίνηση

Ο σάλος, ωστόσο, που προκάλεσε στην Ελλάδα με την άφιξή του δεν ήταν για την αξιολόγηση της αισθητικής του αλλά για τον σχεδιασμό του από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών.

Ο Φαμπρ, από όσο γνωρίζω, ανέλαβε για πρώτη φορά τη διεύθυνση ενός καλλιτεχνικού κρατικού θεσμού. Άραγε, αντιλήφθηκε ότι κλήθηκε για να διαχειριστεί μια διοργάνωση που περιλαμβάνει κυρίως θέατρο και μουσική και όχι να δημιουργήσει ένα ακόμη προσωπικό του πρότζεκτ, όπως στην Αβινιόν ή σε άλλες περιστάσεις; Στην πιθανότητα να πρόκειται για λάθος κατανόηση με οδηγούν ορισμένα στοιχεία της ιστορίας αυτής.

Ο Γιώργος Λούκος απομακρύνθηκε από τη θέση του τις τελευταίες μέρες του 2015 μετά από μια δεκαετία γόνιμης θητείας στο Φεστιβάλ (από το 2006). Δεν πέρασαν δύο μήνες και 10 Φεβρουαρίου του 2016 μαθαίνουμε από δελτίο τύπου τον αντικαταστάτη του: «Ο υπουργός πολιτισμού και αθλητισμού κ. Αριστείδης Μπαλτάς ανακοινώνει ότι την καλλιτεχνική διεύθυνση του Ελληνικού Φεστιβάλ αναλαμβάνει ο Jan Fabre, διακεκριμένος Βέλγος καλλιτέχνης με διεθνή απήχηση.» Η συγκεκριμένη επιλογή ήταν κίνηση που σκόπευε να κλείσει τα στόματα όσων υποστήριζαν τον Λούκο ή μια ενέργεια σχεδιασμένη υπό πίεση προκειμένου να γίνει το καλοκαιρινό Φεστιβάλ; Πάντως, ήταν μια λύση που τουλάχιστον ως πρόθεση εκ μέρους του υπουργείου δήλωνε την επιθυμία να τεθεί η Ελλάδα στο επίκεντρο της διεθνούς σκηνής, υπήρχε η προσδοκία για μια δυναμική επανεκκίνηση του Φεστιβάλ μακριά από ελληνικότητες και εσωστρέφειες και ήταν αναμενόμενο στη φιλοκυβερνητική Αυγή ότι θα προκαλούσε «ενόχληση όσων προσδοκούσαν μια συντηρητική ελληνοκεντρική αναδίπλωση του θεσμού και ένα κλείσιμο στον εαυτό του…» (Σπύρος Κακουριώτης, «Η δύναμη της θεατρικής τρέλας του Γιαν Φαμπρ», Αυγή, 15/2/16).

Η παντοδυναμία του διευθυντή

Το ενδιαφέρον στη σύντομη ανακοίνωση της ανάθεσης του Φεστιβάλ στον Φαμπρ είναι ότι ήδη είχε υπάρξει συζήτηση μεταξύ υπουργού και νέου διευθυντή, αφού στο ίδιο δελτίο τύπου υπάρχει η πληροφορία πως «οι προτάσεις του κ. Fabre για το Ελληνικό Φεστιβάλ, όπως συζητήθηκαν με τον υπουργό, θα ανακοινωθούν σε κοινή συνέντευξη τύπου, κατά την επικείμενη επίσκεψη του κ. Fabre στην Αθήνα». Άραγε, μήπως αυτές οι προτάσεις διαμόρφωσαν και τον σχετικό νόμο που δημοσιεύθηκε 7 Μαρτίου 2016 (άρθρο 67 νόμ. υπ. αρ. 4370, ΦΕΚ 37) και καθορίζει τις αρμοδιότητες του καλλιτεχνικού διευθυντή του Ελληνικού Φεστιβάλ Α.Ε.; Στο νόμο αυτό προσδιορίζεται και η διαδικασία επιλογής του: διορισμός με απόφαση του υπουργού Πολιτισμού για τριετία που μπορεί να ανανεωθεί μια φορά. Το σχετικό άρθρο που προστίθεται στον βασικό νόμο για το Φεστιβάλ είναι η επιβεβαίωση της παντοδυναμίας του προσώπου που θα λάβει μια τέτοια θέση και είναι ακριβώς στην ίδια λογική του υπάρχοντος νόμου για το Εθνικό Θέατρο.

Πιο συγκεκριμένα, ο καλλιτεχνικός διευθυντής καταρτίζει καλλιτεχνικό πρόγραμμα, προϋπολογισμό της κάθε παραγωγής, έχει την ευθύνη για την υλοποίηση κάθε παραγωγής, επιβλέπει και κατευθύνει προετοιμασία (σκηνική, σκηνογραφική, μουσική, ενδυματολογική), δοκιμές και παραστάσεις. Ακόμη, μετακαλεί καλλιτέχνες και συγκροτήματα, ο ίδιος ορίζει αμοιβές και όρους απασχόλησης, υπογράφει συμβάσεις, ο ίδιος αποφασίζει για παραστάσεις, περιοδείες και άλλες εκδηλώσεις. Είναι ο απόλυτος άρχοντας, ο οποίος συνδιοικεί με την ομάδα του.

Στην περίπτωση Φαμπρ μάθαμε για την καλλιτεχνική ομάδα του από τη συνέντευξη τύπου, στις 29 Μαρτίου, ότι μεταξύ των επιμελητών, όλων ξένων, υπήρχε και μια Ελληνίδα, η Κατερίνα Κοσκινά στον Προγραμματισμό Εικαστικών Τεχνών.

Στο σχέδιο της ομάδας του για το 2016 δεν υπήρχε θέση για καμιά ελληνική παραγωγή, πέρα από τη συμμετοχή κρατικών σκηνών. Αυτό ενεργοποίησε τις αντιδράσεις των καλλιτεχνών με αποκορύφωμα την πρωτόγνωρη συνέλευση στο Θέατρο Σφενδόνη την 1 Απριλίου, τη σύνταξη μιας επιστολής με την απαίτηση εκ μέρους τους να παραιτηθεί ο Φαμπρ και ο υπουργός Πολιτισμού. Και τα κατάφεραν: μία μέρα μετά ο Φαμπρ αποχώρησε και ήταν παρελθόν για την ιστορία του Φεστιβάλ, προτού προλάβει να αναλάβει επίσημα. Ο υπουργός παρέμεινε στη θέση του αποδίδοντας σε δελτίο τύπου όλο το σκηνικό σε επίθεση από πολιτικά κόμματα, ΜΜΕ και μερίδα του καλλιτεχνικού κόσμου που παρεξήγησε το όραμα του Φαμπρ για εξωστρέφεια. Αυτή η «ανυπακοή» των καλλιτεχνών ήταν άραγε, παρεξήγηση ή κάτι άλλο;

Πολεμιστές της ομορφιάς

Στις ετήσιες θεματικές του προγράμματος που ανακοινώθηκε είναι ορατή η κατανόηση για μια εργασία όπου όλα περιστρέφονται γύρω από έναν δάσκαλο-γκουρού ο οποίος έχει τους δικούς του αποστόλους: όπως τους ονομάζει είναι οι «πολεμιστές της ομορφιάς». Με αυτούς τους ευαγγελιστές ο Φαμπρ ήθελε να μυήσει έλληνες καλλιτέχνες και κοινό στο δικό του σύμπαν. Να μας διδάξει τί σημαίνει πολυπολιτισμικότητα με το παράδειγμα των Κόκκινων Διαβόλων, της εθνικής ποδοσφαιρικής ομάδας Βελγίου. Ξεκινάει από το σπίτι του και το βελγικό πνεύμα, τη βελγική λογοτεχνία, το βελγικό θέατρο και σινεμά μαζί με τους βέλγους στοχαστές, τους βέλγους συγγραφείς και τους βέλγους καλλιτέχνες. Το βρίσκω ειλικρινές εκ μέρους του, αλλά ταυτόχρονα απόλυτα αποικιοκρατικό και υποκριτικό σε ένα φεστιβάλ που βαπτίζει, αυθαίρετα, «διεθνές» με τις ευλογίες του αρμόδιου υπουργού.

Περίμενα ο διακεκριμένος καλλιτέχνης να γνωρίζει σε ποιον τόπο έρχεται και τί παράδοση φέρει το συγκεκριμένο Φεστιβάλ το οποίο από την αφετηρία του είχε σκοπό να παρουσιάσει την ελληνική παραγωγή ενώπιον ενός διεθνούς κοινού. Ή τουλάχιστον να έχει μια πρώτη βασική πληροφόρηση από τους αρμοδίους. Αντίθετα, όσα υπογράφει στο «Προσωπικό σημείωμα» του ενημερωτικού φακέλου δείχνουν ότι αγνοεί την ιστορία της αναβίωσης και εκσυγχρονισμού του αρχαίου δράματος, τους αγώνες για ελευθερία έκφρασης στα υπαίθρια θέατρα, τη σύμπραξη Ελλήνων με μεγάλα ονόματα ξένων ηθοποιών και σκηνοθετών. Όσα αναφέρονται στο υλικό της συνέντευξης τύπου ως προγραμματικές αρχές, πέρα από την άμετρη προβολή της αυθεντίας του Φαμπρ, θα μπορούσαν να ειπωθούν για ένα φεστιβάλ στο Σίδνεϋ, στο Γιορκ, στο Λος Άντζελες ή στο Περού. Ή να είναι ένα πλαίσιο για ένα ευρωπαϊκό επιδοτούμενο πρόγραμμα πολιτισμού. Η Ελλάδα ως τόπος και τρόπος θεατρικής δραστηριότητας είναι ηχηρά απούσα.

2promitheasfabre

Προμηθέας τοπίο ΙΙ.

Για μένα είναι σαφές ότι στον Φαμπρ προσφέρθηκε ο χώρος και ο χρόνος για να αναπτύξει τις απόψεις του. Έτυχε να είναι η Ελλάδα που τον έχει εμπνεύσει στο έργο του. Ο ίδιος έχει ασχοληθεί με την ελληνική μυθολογία, όπως στην 24ωρη παράσταση Mount Olympus που προσέφερε εύκολα επιχειρήματα λαϊκισμού σε όσους μικρόνοες θέλησαν να τον κανιβαλίσουν με το συρτάκι και τα γυμνά παλλόμενα μέλη των αντρών ηθοποιών. Ωστόσο, η εργασία του έχει πολλές πτυχές και είναι πειραματική. Η αλήθεια της καλλιτεχνικής συμβολής του δεν εξαντλείται σε αυθαίρετα αποσπάσματα, η ποίησή του είναι συχνά ερμητική, η ενεργητική παρουσία του ανθρώπινου σώματος στις παραστάσεις του διεγείρει τη φαντασία του κοινού, και όλη η προσέγγισή του έχει πάρει τη θέση της στην ιστορία της πρόσληψης του αρχαίου δράματος, ήδη με την παράσταση του Προμηθέα στο Βερολίνο το 1988, όπου συγκέντρωσε την ουσία της τραγωδίας σε 150 στίχους για να συνθέσει δραματικά τη δική του ιστορία για τον τραγικό ήρωα.

Ο ναρκισσισμός του κυρίου Φαμπρ

Πάντως, θέλω να επισημάνω ότι όλα αυτά που φαίνονται τερατώδη στους περισσότερους έχουν νομική υποστήριξη. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής δικαιώνεται στις όποιες επιλογές του, δεν λογοδοτεί πουθενά, εκτός από τον υπουργό. Το Διοικητικό Συμβούλιο (σύμφωνα με την τροποποίηση του νόμου που αναφέρθηκε παραπάνω) χαράζει υποτίθεται την πολιτική εντός της οποίας δρα ο διευθυντής και ετοιμάζει τον προϋπολογισμό. Όμως, εδώ το Συμβούλιο (η σύνθεσή του ανακοινώθηκε 23 Μαρτίου) απουσίαζε και εμφανίστηκε εκ των υστέρων (1 Απριλίου), λίγες ώρες μετά τον σάλο για να μας πει ότι αναγνωρίζει πως χρειάζεται περισσότερο ελληνικό στοιχείο στο πρόγραμμα που εξαγγέλθηκε. Με άλλα λόγια δεν φάνηκε να συναινεί ούτε να διαφωνεί με όλα τα δρώμενα. Μάλλον δεν ρωτήθηκε.

Αυτό που αντιλαμβάνομαι, τελικά, είναι πως ο Φαμπρ ήρθε στην Ελλάδα εν λευκώ, περισσότερο ως καλλιτέχνης και λιγότερο με τον ρόλο του διευθυντή, με ένα σχέδιο που δεν αφορούσε τόσο το πρόγραμμα ενός Φεστιβάλ με μετακλήσεις και παραστάσεις όσο ένα δικό του έργο που εκτείνεται σε ορίζοντα τετραετίας (αυθαίρετη υπέρβαση αντί τριετίας προγραμματισμού που ορίζει ο νόμος). Και αυτό το δικό του έργο θα πλαισιωνόταν με ορισμένες ακόμη παραγωγές. Απομακρύνομαι, λοιπόν, από την πρώτη εντύπωση που μου έδωσε η παρουσία του Φαμπρ στη συνέντευξη τύπου ότι δηλαδή θα μπορούσε να είναι λάθος κατανόηση του ρόλου του διευθυντή εκ μέρους του.

Μέσα στη βιασύνη και δίχως ιδιαίτερη προετοιμασία κλήθηκε ένας βέλγος καλλιτέχνης για τη θέση του διευθυντή ο οποίος αρνήθηκε επίμονα τον ρόλο αυτό και αυτοπροσδιοριζόταν ως επιμελητής έως και τη στιγμή της παραίτησής του. Eίναι φανερό ότι δεν είδε το Φεστιβάλ ως μια διοργάνωση που ανήκει στο ελληνικό υπουργείο πολιτισμού. Ήδη από το ενημερωτικό υλικό που μοιράστηκε στους δημοσιογράφους στην κεφαλίδα αναφέρεται η θεατρική εταιρεία της Αμβέρσας Troubleyn/Jan Fabre και πουθενά δεν υπάρχει ελληνικό λογότυπο ούτε υπάρχει μνεία στο πλαίσιο του θεσμού. Αυτή η εταιρεία αναλαμβάνει τις παραγωγές των έργων του Φαμπρ, όπως θέατρο, χορό, όπερα, οργανώνει εργαστήρια, συνεργάζεται για εκδόσεις και όλα τα σχετικά. Η εντύπωση που έμεινε είναι ότι εκχωρήθηκε στην εταιρεία του η παραγωγή του Φεστιβάλ και αναρωτιέται κανείς το γιατί. Ίσως, όπως λέει ένας καλός μου φίλος που απεχθάνεται το ναρκισσισμό του κυρίου Φαμπρ, επειδή αυτός ο υπερβολικός αυτοθαυμασμός «ταιριάζει με το ναρκισσισμό του κυβερνώντος κόμματος»!

Ερεζιλέψατε το κράτος

Στο έντυπο υλικό που είναι αναρτημένο στον ιστότοπο του υπουργείο Πολιτισμού εμφανίζεται και η παραποίηση του τίτλου με τον χαρακτηρισμό του Φαμπρ ως καλλιτεχνικού διευθυντή του «Διεθνούς Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου». Αυτό δηλώνεται και στις Γενικές πληροφορίες, όπου λέγεται ότι ο Φαμπρ «ξεκινά τη μετονομασία του». Λες και ο χαρακτηρισμός «ελληνικό» σήμαινε στα εξηντάχρονα του θεσμού ένα περίκλειστο και εσωστρεφές Φεστιβάλ! Η ιστορία του ήδη από τη δεκαετία του 1950 περιλαμβάνει συμμετοχές κορυφαίων διεθνούς φήμης δημιουργών από όλο το φάσμα των παραστατικών τεχνών. Με τον Γεώργιο Ράλλη το 1955 και τον Κωνσταντίνο Τσάτσο στο τιμόνι του υπουργείου Προεδρίας το 1956 ο νεοσύστατος θεσμός επιδιώκει την παρουσίαση καλλιτεχνικών δρωμένων που θα απευθύνονται και σε ξένους επισκέπτες με σκοπό να βγει η τότε μετεμφυλιακή Ελλάδα από την απομόνωση και με τις παραστάσεις αρχαίου δράματος να εισρεύσει συνάλλαγμα. Αυτός είναι ο λόγος που οι εκδηλώσεις συνδέονται από την αρχή με τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού. Η ταυτότητα του προγράμματος σε συνάρτηση με τα οικονομικά ζητήματα υπήρξε αντικείμενο συζητήσεων στους πνευματικούς κύκλους της εποχής. Μάλιστα όταν προσκλήθηκε η Μαρία Κάλλας το 1957 το τεράστιο ποσό της αμοιβής της προκάλεσε σκάνδαλο και ο Δημήτρης Ψαθάς ζητούσε την παραίτηση του Τσάτσου με αυτά τα λόγια: «Κύριε Τσάτσο, είτε το θέλατε είτε δεν το θέλατε, ερεζιλέψατε το κράτος μας! Αν σας έμεινε λίγη ευαισθησία, πάρτε το καπελλάκι σας, πηγαίνετε στο σπίτι σας».

Πάντως, η παρουσίαση ξένων θεατρικών σχημάτων στο Φεστιβαλ  ήταν ζητούμενο, παρά τις αντιδράσεις για υπονόμευση των ελλήνων καλλιτεχνών. Μεταξύ πολλών άλλων σχημάτων και καλλιτεχνών η Κρατική Όπερα της Βιέννης, η Όπερα Δωματίου του Μιλάνου, το μπαλέτο της Βασιλικής Όπερας του Covent Garden, το Θέατρο Νο, η Όπερα του Πεκίνου, ο Πήτερ Χωλ, ο Στάιν, ο Νουρέγιεφ και ο Ροστροπόβιτς έχουν λάβει μέρος από τότε έως το καλοκαίρι του 2015, καθιστώντας στην ουσία το Φεστιβάλ σε Διεθνές.

*

Είχε ολοκληρωθεί το παραπάνω κείμενο όταν ο Φαμπρ κοινοποίησε την επιστολή του προς τους έλληνες καλλιτέχνες (8 Απριλίου). Στην επιστολή επιβεβαιώνονται αρκετά σημεία που αναφέρω, ενώ ο Φαμπρ αποδίδει ευθύνες στους έλληνες καλλιτέχνες, στο Υπουργείο και στο Διοικητικό Συμβούλιο επειδή δεν τον ενημέρωσαν για τις ανησυχίες που υπήρχαν στους καλλιτεχνικούς κύκλους και δεν προσκλήθηκε σε διάλογο μαζί τους. Από κει και πέρα υπάρχουν σημεία που προκαλούν το ενδιαφέρον, όπως ότι γνώριζε το Υπουργείο ότι θα αναλάβει τη θέση αυτή ως καλλιτέχνης και όχι ως διευθυντής, όπως συνέβαινε έως τώρα στην ιστορία του Φεστιβάλ Αθηνών. Επομένως, έχει νόημα η απορία του: «Όταν καλείτε έναν διεθνή καλλιτέχνη με πολυσχιδή δράση να αναλάβει την επιμέλεια ενός Φεστιβάλ, δεν θα περιμένατε να παρουσιάσει το καλλιτεχνικό του σύμπαν; Ένας καλλιτέχνης μιλά σαφέστερα μέσα από τα έργα του: αυτά κάνω, αυτός είμαι». Ακόμη αναφέρεται ότι η πρώτη χρονιά που θα ήταν διεθνής, ήταν συμφωνημένο με το μόλις μιας εβδομάδας νέο Διοικητικό Συμβούλιο και πως το Διοικητικό Συμβούλιο ήταν εκείνο που απέρριψε τις ελληνικές συμμετοχές! Το πρόβλημα δεν είναι απλά ποσοτικό (πόσοι Έλληνες, πόσοι ξένοι) αλλά ποιοτικό. Η επιλογή του Φαμπρ σήμαινε έναν νέο προσανατολισμό για το Φεστιβάλ ο οποίος δεν ήταν απολύτως ξεκάθαρος γιατί υπήρξε βιασύνη και ανοργανωσιά από το Υπουργείο, έλλειψη προϋπολογισμού, και, κυρίως γιατί ήταν εμφανής, η ύβρις του ιδίου εφόσον εμφανίζεται ως καλλιτεχνική αυθεντία, κάτι που ακυρώνει τις όποιες καλές προθέσεις είχε και την όποια ενδιαφέρουσα πρόταση. Αντί για μια ταπεινότερη εμφάνιση ο Φαμπρ διάλεξε τον αέρα του επηρμένου δασκάλου και του ιεραποστόλου που ήρθε να μας σώσει και να μας βγάλει από την «απομόνωση». Αυτή η αφ᾽ υψηλού εικόνα σε συνδυασμό με την έλλειψη σεβασμού προς τους έλληνες καλλιτέχνες είναι που θύμωσε και πλήγωσε. Όχι η τέχνη του. Ούτε το σύμπαν του.

Εξήντα χρόνια μετά από την καθιέρωση του Φεστιβάλ Αθηνών η πρόσφατη κρίση με την επιλογή από τον αρμόδιο υπουργό του Φαμπρ και με την εκδίωξή του από τους έλληνες καλλιτέχνες δείχνει ότι ακόμη δεν έχουν λυθεί τα ζητήματα που αφορούν τον σχεδιασμό και την πολιτική πολιτισμού, τις αρμοδιότητες των υπευθύνων αλλά και τη λειτουργία τού θεσμού σε ένα πλαίσιο συλλογικό και δημοκρατικό το οποίο να προστατεύει αυτό το λαϊκό προσκύνημα του καλοκαιριού σε Αθήνα και Επίδαυρο από την αυθαιρεσία όταν, βέβαια, ο καλλιτεχνικός διευθυντής υποκύπτει στον πειρασμό της εξοργιστικής αυταρέσκειας και της δαιμονικής αλαζονείας.

Πρώτη δημοσίευση του κειμένου στο περιοδικό Φρέαρ 15 (2016), σσ. 435-439.

 

One response to “Ο ΚΟΜΗΤΗΣ ΦΑΜΠΡ

  1. Εξαιρετική κριτική !
    Εμπεριστατωμένη, οξυδερκής και πολυεπίπεδη.
    Μπράβο !
    ______________________
    Γιώργος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s