MΑΓΙΚΟ ΝΗΣΙ

Ανταποκρίθηκα στην πρόσκληση του Νίκου Ξυδάκη να εργαστώ ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου με την πίστη ότι ο κορυφαίος θεατρικός οργανισμός της χώρας είναι χώρος της ελεύθερης καλλιτεχνικής έκφρασης, όπως στο πανεπιστήμιο στο οποίο υπηρετώ είναι ο χώρος της ελευθερίας του λόγου και της επιστημονικής έρευνας. Μετά την απόφαση να διακοπούν οι ελάχιστες παραστάσεις του έργου Η ισορροπία του Nash της Πειραματικής Σκηνής αισθάνομαι ότι πλήττεται καίρια η ελευθερία της έκφρασης εκεί ακριβώς όπου οφείλουν όσοι εργάζονται να την υπηρετούν και να την προασπίζονται.

images

Το γήρας. Σκηνοθεσία: Γεωργία Μαυραγάνη.

Στο νόμο που ισχύει σήμερα στους σκοπούς του Εθνικού Θεάτρου περιλαμβάνεται «η έρευνα, η αναζήτηση και ο πειραματισμός σε νέες μορφές θεάτρου και σκηνικής έκφρασης». Σε ένα τέτοιο πλαίσιο είναι κατανοητό ότι μια παράσταση στην Πειραματική Σκηνή μπορεί να ενδιαφέρεται να εξερευνήσει κρυμμένες αλήθειες, «δύσκολες» ιστορίες και να βασίζεται σε ερευνητικά δεδομένα, αυτοβιογραφικά στοιχεία και μαρτυρίες σε αρχεία, πρακτικά, ειδήσεις, στην πολιτική επικαιρότητα σε μια σειρά από καταγραφές και τεκμήρια. Όλα αυτά τα υλικά, δίχως τα φίλτρα ερμηνειών και άλλων μεσολαβητών, όταν συνδυαστούν επί σκηνής ως αφήγηση έχουν στόχο να εμπλέξουν ενεργητικά τον θεατή, να θέσουν πραγματικά ζητήματα του παρόντος ή του παρελθόντος, να συζητήσουν κρίσιμα κοινωνικά φαινόμενα, να γίνουν ορατές περιθωριακές κοινότητες και μυστικές εμπειρίες, να ασχοληθούν με την ανεπίσημη ιστορία, να αναδείξουν στον πολυπολιτισμικό κόσμο μας την ετερότητα και την προσωπική ευθύνη, τελικά, να προκαλέσουν στοχασμό και αναστοχασμό. Στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού ήδη έχουν παρουσιαστεί δύο ενδιαφέρουσες παραστάσεις (Υπόθεση Φαρμακονήσι και το Γήρας) που δεν βασίστηκαν σε ένα έτοιμο έργο που μιλάει για τους πρόσφυγες και τα γηρατειά, αλλά χρησιμοποίησαν πρωτογενές υλικό που υφάνθηκε σε δραματικό ιστό. Ωστόσο, ενδεχομένως, αυτές οι σκηνικές προσεγγίσεις μπορούν να προκαλέσουν πόνο ή και τη δυσφορία του κοινού. Αυτό, όμως, είναι το τίμημα όταν δοκιμάζεις έργα που δεν είναι καθιερωμένα αλλά καρπός μιας άλλης ενασχόλησης με το δράμα μέσα από το θέατρο ντοκουμέντο. Όσοι επιχειρούν καινοτόμες δράσεις, δοκιμάζουν νέα πρωτόγνωρα υλικά έχουν την ευθύνη της δημιουργίας τους, ενώ ταυτόχρονα, δοκιμάζονται στο βλέμμα των θεατών και της κριτικής. Και αυτό το γνωρίζουν.

ImageHandler.ashx

Το Φαρμακονήσι. Σκηνοθεσία: Ανέστης Αζάς.

Δυστυχώς, δεν μου επιτράπηκε, λόγω της διακοπής, να δω την παράσταση Ισορροπία του Nash για να αντιληφθώ τί ζητήματα ερευνώνται και σε τί ακριβώς το συγκεκριμένο έργο παίρνει θέση. Όμως, όσα αρνητικά και αν διάβασα δεν με έπεισαν ότι η παράσταση θα έπρεπε να κατέβει, έστω και εάν ήταν κακή. Όπως μου είπε, χαρακτηριστικά, ένας φίλος μου με αφορμή το κατέβασμα της παράστασης: «ο φόβος δεν παύει την απονομή της δικαιοσύνης σε περίπτωση που απειληθεί ο χώρος των δικαστηρίων».  Εάν αυτή η παράσταση ήταν γλυπτό θα έπρεπε να το κομματιάσουμε; εάν ήταν πίνακας να τον καταστρέψουμε; εάν ήταν ποιήματα να τα κάψουμε; Θλίβομαι για αυτήν την τροπή, συνεχίζοντας να πιστεύω ότι το Εθνικό Θέατρο έχει την υποχρέωση να διαφυλάττει το δικαίωμα του καλλιτέχνη να εκτίθεται και να κρίνεται δημόσια από το κοινό του, επιβεβαιώνοντας αυτό που είναι το θέατρο στην ουσία του: ένα μαγικό νησί όπου όλα μπορούν να λεχθούν και όλα μπορούν να συμβούν. Αλλιώς, ανοίγει την πόρτα στον άνωθεν έλεγχο, τις απαγορεύσεις και τη λογοκρισία.

One response to “MΑΓΙΚΟ ΝΗΣΙ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s