Ο ΠΡΩΗΝ ΠΛΟΥΣΙΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ

Pisanello, Το όραμα του Αγίου Ευσταθίου, 1438-42. Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη.

Μέσα σε ένα μυστηριακό δάσος ο Άγιος Ευστάθιος εικονίζεται με λαμπρή αριστοκρατική περιβολή  που ανακαλεί μυθιστορηματικό ήρωα του ιπποτισμού και παραπέμπει στην ιδεολογία και τη λατρεία του κυνηγιού του όψιμου Μεσαίωνα. Μαζί του είναι τα αφοσιωμένα λαγωνικά greyhound που καταδεικνύουν την ανώτερη κοινωνική του τάξη και απέναντι στο ξαφνιασμένο άλογό του στέκεται το θαυμαστό ελάφι με τον σταυρωμένο Χριστό. Pisanello, Το όραμα του Αγίου Ευσταθίου, 1438-42. Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη.

20 Σεπτεμβρίου: Mνήμη τοῦ ἁγίου Μάρτυρος Εὐσταθίου καὶ τῆς Συνοδίας αὐτοῦ, Θεοπίστης τῆς αὐτοῦ Συζύγου, Ἀγαπίου καὶ Θεοπίστου τῶν υἱῶν αὐτοῦ.

Οὗτος ὁ μεγαλομάρτυς τοῦ Χριστοῦ Εὐστάθιος, ἦτον μὲν στρατηλάτης ἐν τῇ Ρώμῃ περιφανέστατος, κατὰ τοὺς χρόνους Τραϊανοῦ τοῦ βασιλέως, ἐν ἔτει ρ´. Ἐγνωρίζετο δὲ ὁ πλέον περιβόητος ἀπὸ τοὺς ἄλλους κατὰ τὴν ἀρετήν, καὶ κατὰ τοὺς τρόπους καὶ γνώμην, καὶ κατὰ τὴν πρὸς τοὺς πτωχοὺς ἐλεημοσύνην τε καὶ συμπάθειαν. Ἐκαλεῖτο δὲ πρότερον, αὐτὸς μέν, Πλακίδας. Ἡ δὲ γυνὴ αὐτοῦ, Τατιανή. Οὗτος λοιπὸν ὁ ἀοίδιμος, ἐπειδὴ καὶ ἦτον κρατημένος ἀπὸ τὴν πλάνην τῶν Εἰδώλων, διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ εὐλάβειαν καὶ καλοκαγαθίαν, ἠξιώθη νὰ λάβῃ τὸ εἰς τὴν πίστιν κάλεσμα ἄνωθεν παρὰ Θεοῦ: καθὼς ἔλαβεν αὐτὸ καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Διότι μίαν φοράν, εἰς καιρὸν ὁποῦ αὐτὸς ἐκυνήγα καὶ ἐδίωκεν ἕνα μεγάλον Ἐλάφι, καὶ ἦτον κοντὰ διὰ νὰ πλησιάσῃ εἰς αὐτό, ὢ τοῦ θαύματος! Βλέπει ἀνάμεσα εἰς τὰ δὐο κέρατα τοῦ Ἐλαφίου, ἱστάμενον τὸν τίμιον Σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ, ὅστις ἔλαμπεν ὑπὲρ τὸν Ἥλιον, καὶ μεταξύ, βλέπει καὶ τὸν δι᾽ ἡμᾶς σταυρωθέντα Χριστόν. Ἀπὸ ἐκεῖ δὲ ἀκούει καὶ μίαν φωνήν ἥτις ἔλεγε ταῦτα: «Πλακίδα, τίμε διώκεις; ἐγώ εἰμι ὁ Χριστός».

Καὶ λοιπὸν διδάσκεται τὴν εὐσέβειαν παρὰ τοῦ Χριστοῦ ὁ μακάριος, καὶ βαπτίζεται μὲ ὅλον τὸν οἶκον του. Καὶ αὐτὸς μὲν ἀντὶ Πλακίδας, μετωνομάσθη Εὐστάθιος. Ἡ δὲ γυνὴ αὐτοῦ ἀντὶ Τατιανή, μετωνομάσθη Θεοπίστη. Οἱ δὲ υἱοὶ αὐτοῦ, ὁ μὲν ἕνας, μετωνομάσθη Ἀγάπιος, ὁ δὲ ἄλλος, Θεόπιστος.

Μετὰ ταῦτα διδάσκεται ἀπὸ τὸν φανέντα Χριστόν, τοὺς κατὰ δοκιμὴν πειρασμούς, ὁποῦ ἔμελλε νὰ πάθῃ, ὡς ὁ Ἰώβ, καὶ ὅτι ἔμελλε νὰ παραδοθῇ εἰς τὸν πειράζοντα Δαίμονα. Καὶ λοιπὸν εὐθὺς στερηθεὶς ἀπὸ ὅλα, ὅσα εἶχεν, ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὴν πατρίδα του μαζὶ μὲ τὴν γυναῖκα τέκνα του. Καὶ τὴν μὲν γυναῖκα του, ὑστερήθη ἐν τῷ ταξειδίῳ ἀπὸ τὸν καραβοκύριον, βάρβαρον ὄντα καὶ ἄγριον ἄνθρωπον. Τὰ δὲ δύο του παιδία, ἅρπαξαν δύο Θηρία, ὅταν ἐπέρνα τὸν Ποταμόν, ἀγκαλὰ καὶ ἡ γυνὴ καὶ τὰ τέκνα του ἐφυλάχθησαν ἀβλαβῆ ἀπὸ τὴν θείαν Πρόνοιαν. Ὁ δὲ Ἅγιος Εὐστάθιος ἔμεινεν εἰς τὸ ἑξῆς δουλεύων μὲ μισθόν, καὶ ἐργατικὸν βίον ζῶν, ὁ πρώην πλούσιος καὶ ἀξιωματικός. Καὶ ταύτην τὴν συμφορὰν ὑπέφερε γενναίως ὁ ἀδαμάντινος, ὄχι εἰς ὀλίγον καιροῦ διάστημα.

Ἐπειδὴ δὲ ἔτυχε νὰ ἔλθουν βάρβαροι ἐναντίον εἰς τὴν γῆν τῶν ρωμαίων, καὶ ἐζητεῖτο ἐκεῖνος ὁποῦ ἔμεινε νὰ βοηθήσῃ εἰς τοιοῦτον βαρβαρικὸν πόλεμον, διὰ τοῦτο ἦλθεν εἰς τὴν ἐνθύμησιν τοῦ Βασιλέως ὁ γενναῖος Εὐστάθιος διὰ τὰς παλαιὰς ἀνδραγαθίας καὶ νίκας του. Καὶ λοιπὸν εὐθὺς ἔγινεν ἔρευνα εἰς κάθε μέρος τοῦ κόσμου, καὶ μόλις ἀνεγνωρίσθη ὁ καλὸς Εὐστάθιος εἰς τοὺς βασιλικοὺς ἀνθρώπους ὁποῦ τὸν ἐζήτουν, τοὺς ὁποίους ἐξέπληξε διὰ τὴν ἐλεινὴν θεωρίαν, καὶ πτωχικὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο. Ὅθεν πηγαίνοντας εἰς τὸν Βασιλέα, καὶ μεγαλοπρεπῶς ἀπὸ αὐτὸν τιμηθείς, ἀνεβιβάσθη πάλιν εἰς τὸ πρότερόν του ἀξίωμα, καὶ σταλθεὶς ἐναντίον τῶν βαρβάρων, τούτους κατὰ κράτος ἐνίκησεν. Ἐπαναγυρίζοντας δὲ εἰς τὴν Ρώμην ἐκ τοῦ πολέμου, κατ᾽ οἰκονομίαν τοῦ εὐμηχάνου Θεοῦ, εὕρηκε τὴν γυναῖκα καὶ τέκνα του, καὶ μὲ αὐτὰ ἀνεγνωρίσθη. Ὅθεν ἐμεγαλύνθη ὁ Θεὸς παρὰ πάντων διὰ τὸ τοιοῦτον παράδοξον, ὁποῦ εἰς αὐτὸν οἰκονόμησεν.

Ἐπιστρέψας δὲ εἰς Ρώμην μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τέκνων του, εὕρηκε Βασιλέα τὸν Ἁδριανὸν ἐν ἔτει ριζ´, καὶ ἀφ᾽ οὗ ἔλαβε δωρεὰς μεγάλας διὰ τὴν νίκην ὁποῦ ἔκαμε, παρακινεῖται ἀπὸ αὐτὸν νὰ θυσιάσῃ καὶ εἰς τοὺς Θεοὺς διὰ εὐχαριστείαν τῆς νίκης. Ὁ δὲ Ἅγιος ἔλεγεν, ὅτι τὴν νίκην ταύτην ἔκαμε μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὄχι μὲ τὴν δύναμιν τῶν Θεῶν, ὅθεν ἐκίνησε τὸν Τύραννον εἰς θυμόν. Καὶ πρῶτον μέν, ὑστερεῖται τὸ ἀξίωμα τοῦ στρατηλάτου, ἔπειτα δέ, δίδεται τροφὴ εἰς τὰ ἄγρια Λεοντάρια, ὁμοῦ μὲ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα του. Καὶ ἐπειδὴ ἐφυλάχθησαν καὶ οἱ τέσσαρες ἀβλαβεῖς ἐκ τῶν θηρίων, διὰ τοῦτο βάνονται ὅλοι ὁμοῦ εἰς ἕνα Βόδι χάλκινον πεπυρακτωμένον. Καὶ ἔτσι, αἱ μὲ Ἱεραὶ ψυχαὶ αὐτῶν παρεδόθησαν εἰς χεῖρας Θεοῦ, τὰ δὲ Ἅγια αὐτῶν σώματα, διαφυλαχθέντα ἀβλαβῆ ἐκ τοῦ πυρὸς μὲ ὅλην τὴν τελειότητα, τὸν μὲν λαὸν τῶν ἀπίστων παρεκίνησαν εἰς ἔκπληξιν καὶ πίστιν τὴν τοῦ Χριστοῦ. Τοὺς δὲ Χριστιανοὺς ἐπαρακίνησαν εἰς τὸ νὰ δοξάζουν τὸν Ἅγιον Θεόν. Οἱ ὁποῖοι παίρνοντες αὐτά, εὐλαβῶς καὶ πολυτελῶς ἐνταφίασαν.

Μαυρικίου, Συναξαριστὴς τῶν δώδεκα μηνῶν τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἐπιμ. Νικόδημος Ἁγιορείτης, τ. 1, Βενετία 1819, σ. 64-5.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s