ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΕΡΓΟ

ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΩΣ PERFORMANCEΜία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκδοση κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΑΡΜΟΣ. Πρόκειται για το πρωτότυπο έργο του Καθηγητή στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών Ιωσήφ Βιβιλάκη “Το κήρυγμα ως performance”. Η μελέτη καλύπτει ένα εμφανές κενό στην ελληνική βιβλιογραφία καθώς έχει ως βασικό στόχο, “να αναδείξει τον δραματικό χαρακτήρα του κηρύγματος και να διευρύνει τον προβληματισμό γύρω από την παραστασιακή διάσταση που έχει, τεκμηριώνοντας ότι η γλώσσα του εκκλησιαστικού κηρύγματος μετά το Βυζάντιο και η σωματική κίνηση στην παρουσίασή του ήταν πάντοτε σε στενό σύνδεσμο και συναποτελούσαν ένα ενιαίο σύστημα που είχε την πρόθεση να απευθυνθεί κατευθείαν στην καρδιά του ακροατή/θεατή/αναγνώστη”. Ο συγγραφέας μας διευκρινίζει ότι ορίζει το κήρυγμα “ως performance: ως τέλεση και παρουσίαση μιας ιστορίας ενώπιον ενός κοινού από έναν ιεροκήρυκα/performer… Ο πετυχημένος ιεροκήρυκας, πέρα από την επαρκή θεολογική ενημέρωση που χρειαζόταν για να σταθεί, ήταν και ποιητής και καλλιτέχνης: διέθετε καλή μνήμη, υποκριτικές ικανότητες, είχε επικοινωνία με το κοινό, και κατασκεύαζε μία γοητευτική ιστορία να παρουσιάσει με σκοπό να τη μεταδώσει”. Με εργαλείο τη δημώδη ελληνική γλώσσα είχε μια ιερή αποστολή: τη συνοχή των μελών των εκκλησιαστικών κοινοτήτων.

Το βιβλίο ύστερα από μία διεξοδική και τεκμηριωμένη εισαγωγή (σελ. 35-99), όπου αναλύεται η ταυτότητα του κηρύγματος στη μεταβυζαντινή χριστιανική παράδοση, χωρίζεται σε τρεις μεγάλες ενότητες: Α’ Το δραματικό κήρυγμα (σ. 101-185), Β΄ Η παραστασιμότητα του κηρύγματος (σ. 187-309) και Γ΄ Το κηρυγματικό δράμα (σ. 311- 473) στις οποίες, όπως επεξηγεί και ο υπότιτλος του βιβλίου, εξετάζεται η σχέση κηρύγματος και θεάτρου στη μεταβυζαντινή περίοδο καθώς και η γέννηση του αυτόνομου δράματος μέσα από το κήρυγμα. Ειδικότερα στο πρώτο και δεύτερο μέρος ασχολείται με τη μορφή και την παραστασιμότητα του κηρύγματος υποστηρίζοντας ότι στο κήρυγμα επιτελείται μια κατεξοχήν θεατρική πράξη με εφήμερη διάρκεια. Στο θέατρο όπως όλοι γνωρίζουμε, κάθε λόγος είναι λόγος -προς- άλλον, αρθρώνεται και εκφωνείται χάριν αυτού του ορατού άλλου. Ο ηθοποιός μιλάει στο παρόν για το παρελθόν και το μέλλον. Πάνω στη σκηνή ο ηθοποιός είναι το κέντρο των πάντων. “Ο ιεροκήρυκας συνδημιουργεί με τους ακροατές, προκαλεί δημιουργικά τη φαντασία και τη δημιουργία του κοινού του” (σ. 105). Ο καλός ιεροκήρυκας μεταγγίζει μία νέα γνώση στον άνθρωπο, τον μυεί σε μία νέα πραγματικότητα, τον μαθαίνει να σχετίζεται με τους άλλους (σ. 185). Στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου εξετάζεται η γέννηση του αυτόνομου δράματος μέσα από το κήρυγμα προσεγγίζοντας τη μετάβαση από το δραματικό κήρυγμα στο κηρυγματικό δράμα, αξιοποιώντας το διδακτικό αφηγηματικό ποιητικό έργο του Καισάριου Δαπόντε. (1713/14 – 4 Δεκεμβρίου 1784).

Πλούσια βιβλιογραφία (σελ. 13-34) και εκτενές ευρετήριο ονομάτων (σελ.487-516) καθώς και 54 σχετικές εικόνες και φωτογραφίες συμπληρώνουν τον τόμο στον οποίο έχουν προστεθεί και τα κείμενα “Διάλογος κατά Αλφάβητον. Περί σωφρόνων νέων” και “Διάλογος περί σωφρόνων γυναικών” από το χειρόγραφο 2955 της Εθνικής Βιβλιοθήκης (που δημοσιεύονται για πρώτη φορά). Το παρόν πόνημα του Ιωσήφ Βιβιλάκη “Το κήρυγμα ως performance” απευθύνεται σε θεολόγους και κληρικούς, θεατρολόγους, σκηνοθέτες και ηθοποιούς αλλά πρώτα απ’ όλα στους αναγνώστες που θέλουν να αφεθούν στη μεγάλη περιπέτεια της δημιουργίας: ζωή, τέχνη, τεχνική.

17/08/2013,  Alexandros Lazarou

(Πηγή: http://www.armosbooks.gr/product_info.php/action/review_rate/reviews_id/3018/products_id/157398)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s